Սպիտակուցներ
From Armenian Medical Info
Սպիտակուցները (պրոտեիններ, պոլիպեպդիտներ) բարձրամոլեկուլյար օրգանական նյութեր են, որոնք կազմված են պեպտիդային կապերի շղթայով միացված ամինաթթուներից: Կենդանի օրգանիզմներում սպիտակուցների ամինաթթվածին կառուցվածքը պայմանավորված է գենետիկական կոդով (ԴՆԹ-ով կամ ՌՆԹ-ով) և նրանց բացարձակ մեծամասնության սինթեզի համար օգտագործվում են 20 ստանդարտ ամինաթթուներ: Ամինաթթուների բազմաթիվ կոմբինացիաները սպիտակուցների մոլկուլներին տալիս են մեծ քանակով տարատեսակ հատկություններ, բացի դրանից սպիտակուցների ամինաթթվային բաղադրությունը կարող է փոփոխվել շնորհիվ պոստտրանսլյացիան մոդիֆիկացիաների, որոնք կարող են առաջանալ նաև ավելի վաղ քան սպիտակուցը սկսում է կատարել իր ֆունկցիան և նրա ընթացքում:
Հաճախ կենդանի օրգանիզմներում մի քանի սիտակուցի մոլեկուլներ առաջացնում են բարդ կոմպլեքսներ. օրինակ` ֆոտոսինթետիկ կոմպլեքսը:
[edit] Սպիտակուցների α-ամինաթթուները
Սպիտակուցների բիոսիներզի մեջ ներառվում են հետևյալ α-ամինաթթուները`
| Ալանին | Ala | A | Alanine |
| Արգինին | Arg | R | aRginine |
| Ասպարգինաթթու | Asp | D | asparDic acid |
| Ասպարգին | Asn | N | asparagiNe |
| Վալին | Val | V | Valine |
| Հիստիդին | His | H | Histidine |
| Գլիցին | Gly | G | Glycine |
| Գլուտամինաթթու | Glu | E | gluEtamic acid |
| Գլուտամին | Gln | Q | Q-tamine |
| Իզոլեյցին | Ile | I | Isoleucine |
| Լեյցին | Leu | L | Leucine |
| Լիզին | Lys | K | before L |
| Մեթիոնին | Met | M | Methionine |
| Պրոլին | Pro | P | Proline |
| Սերին | Ser | S | Serine |
| Թիրոզին | Tyr | Y | tYrosine |
| Թրեոնին | Thr | T | Treonine |
| Տրիպտոֆան | Trp | W | tWo rings |
| Ֆենիլալանին | Phe | F | Fenylalanine |
| Ցիստեին | Cys | C | Cysteine |
Յուրաքանչյուր ամինաթթվին ԴՆԹ-ի շղթայում համապատասխանում է մեկ տրիպլետ (կամ երեք նուկլեոտիդ):
