Մուտացիա

From Armenian Medical Info

.

Մուտացիան դա գենոտիպի կայուն փոփոխությունն է (այսինքն այն կարող է փոխանցվել այդ բջջի կամ օրգանիզմի ժառանգներին), որն իրականանում է արտաքին կամ ներքին միրավայրեիր գործոնների ազդեցության տակ: Մուտացիաների առաջացման պրոցերը անվանում են մուտագենեզ, իսկ միջավայրի գործոնը, որի արդյունքում առաջացել է մուտացիան` մուտագեն:

Մուտացիաները տեղի են ուներում անընդհատ կենդանի բջջում ընթացող պրոցեսների ժամանակ: Մուտացիայի բերող հիմնական պրոցեսներն են`

• ԴՆԹ-ի ռեպլիկացիան
• ԴՆԹ-ի ռեպարացիայի խանգարումները
• գենետիկ ռեկոմբինացիան:

Մուտացիաները լինում են`

• սպոնտան` ինքնաբերաբար
• ինդուկցված` կատարվում է հատուկ կամ արտաքին միջավայրի անբարենպաս պայմաններում

[edit] Սպոնտան մուտացիաներ

Սպոնտան մուտացիաները տեղի են ունենում ինքնաբերաբար կյանքի ողջ ընթացքում: Սպոնտան մուտացիայի հավանականությունը 10^-9-ից 10^-12 է մեկ նուկլեոտիդի համար:

[edit] Ինդուկցված մուտացիաներ

Ինդուկցված մուտացիաները անվանում են նաև գենոմի չնախատեսված փոփոխություներ, որոնք առաջանում են արհեստական պայմաններում այս կամ այն մուտագեն գործոնի ազդեցության տակ: