Կետոացիդոզ
From Armenian Medical Info
Կետոացիդոզը վիճակ է, որը բնորոշվում է արյան մեջ կետոնային մարմինների, բետտաօքսիկարագաթթվի և ացետոքացախաթթվի պարունակության մեծացմամբ:
Կետոացիդոզի զարգացումը տեղի է ունենում լյարդի հիվանդությունների, սովի կամ հիպոգլիկեմիայի ֆոնի վրա: Ուղեկցվում է`
- մեզի մեջ ացետոնի պարունակության բարձրացմամբ
- փսխումով
- տենդով
- լուծով
- կոկորդի ցավերով:
Կետոացիդոզը բաժանում են երկու խմբի`
- Դիաբետային կետոացիդոզ
- Ալկոհոլային կետոացիդոզ:
[edit] Դիաբետային կետոացիդոզ
Կետոացիդոզի ամենահաճախ հանդիպող ձևն է, որն իրենից ներկայացնում է ինսուլինկախյալ դիաբետի մետաբոլիկ բարդություն և նյութափոխանակության պրոցեսների սուր խանգարում: Այն ի հայտ է գալիս, սխալ բուժման, ինսուլինի ընդունման ընդհատման, սովի, անընդհատ նյարդային ստրեսների կամ հոգեկան տրավմաների ժամանակ, որոշ դեպքերում նաև հղության ժամանակ:
Դիաբետային կետոացիդոզի վաղ նշաններից են`
- մաշկի և լորձաթաղանթների չորությունը
- ծարավի մշտական զգացումը
- գլխացավը
- քնկոտությունը:
Ինտոքսիկացիայի ուժեղացման հետ ի հայտ են գալիս`
- սրտխառնոց
- փսխում
- արտաշնչած օդից գալիս է ացետոնի հոտ:
[edit] Առաջացման մեխանիզմը
Ինսուլինի պակասից գլյուկոզը չի հասնում բջիջներին, սկսվում է էներգետիկ քաղց: Ուղեղին ազդակ է տրվում, որն ընկալվում է ինչպես շաքարի պակաս, որն էլ իր հերթին բերում է մկանային սպիտակուցների` էներգետիկ նպատակներով, քայքայման: Մյուս կողմից էլ ինսուլինի պակասը բերում է սննդի հետ ստացված սպիտակուցների յուրացման խանգարման: Նյութափոխանակության նմանատիպ խանգարումը պատճառ է հանդիսանում օրգանիզմում կետոնային մարմինների, ացետոնի և այլ արգասիքների կուտակում:
Դիաբետային կետոացիդոզի բուժման բացակայության դեպքում առաջանում է ինսուլինային շոկ և կոմա:
[edit] Ալկոհոլային կետոացիդոզ
Ալկոհոլային կետոացիդոզը առաջանում է ալկոհոլկախյալ հիվանդների մոտ, գինարբուքից հետո կամ ալկոհոլի օգտագործման կտրուկ ընդհատման ժամանակ: Այն ալկոհոլային կետոզի զարգացման վերջին փուլն է:
Ալկոհոլային կետոացիդոզի ախտանիշերն են`
- փսխում
- ախորժակի բացակայություն
- որովայնի շրջանում ցավեր
- տերբեր գենեզների դեհիդրատացիա:
Ալկոհոլային կետոացիդոզի ժամանակ որպես կանոն արյան պլազմայում գլյուկոզի քանակությունը նորմայում է, սակայն բարձր է էթանոլի պարունակությունը: Ինսուլինի կոնցենտրացիան հաճախ ցածր է, իսկ կորտիզոլինը և գլյուկագոնինը` բարձր:
Ալկոհոլային կետոացիդոզի բուժման համար ներերակային ներմուծվում է հեղուկ և թիամին:
