Լիպիդներ
From Armenian Medical Info
Լիպիդները (հուն. λίπος, lípos — ճարպ) ճարպաթթուներ են, ինչպես նաև դրանց ածանցյալներ:
Հասուն մարդու լիպիդների օրական պահանջն է 70-140 գրամ:
Contents |
[edit] Լիպիդների դասակարգումը
- Պարզ լիպիդներ
- Ճարպաթթուներ
- Ճարպային ալդեհիդներ
- երկար ալիֆատիկ շղթայով սահմանային ածխաջրեր
- սֆինգոզինային հիմքեր
- Բարդ լիպիդներ
- Պոլյար
- ֆոսֆոլիպիդներ
- գլիկոլիպիդներ
- սֆինգոլիպիդներ
- արսենոլիպիդներ
- Նեյտրալ
- Ացիլգլիցերիդներ
- Ցերամիդներ
- Ստերինի եթերներ
- N-ացետիլէթանոլամիդներ
- Պոլյար
- Օքսիլիպիդներ
- լիպօքսիգենեզային ուղու օքսիլիպիդներ
- ցիկլոօքսիգենեզային ուղու օքսիլիպիդներ
[edit] Կենսաբանական ֆունկցիաները
[edit] Էներգետիկ ֆունկցիա
Բազմաթիվ ճարպեր, մասնավորապես տրիգլիցերիդները, օրգանիզմի կողմից օգտագործվում են որպես էներգիայի աղբյուր: 1գ ճարպի օքսիդացումից առաջանում է մոտ 9կկալ էներգիա, որը մոտ 2 անգամ մեծ է նույն զանգվածով ածխաջրերի կամ սպիտակուցների տված էներգիայից: Այդ է պատճառը, որ մարդկանց մոտ ճարպային շերտը (կուտակումները) կարելի է դիտել որպես էներգիայի պահեստային աղբյուր:
[edit] Ջերմամեկուսացնող ֆունկցիա
Ճարպն ունի լավ ջերմամեկուսացնող հատկություն, այս է պատճառը, որ ցուրտ կլիմայական գոտիներում բնակվող կենդանիները կուտակում են հաստ ենթամաշկային ճարպաբջջանք:
[edit] Կառուցվածքային ֆունկցիա
Ֆոսֆոլիպիդները կազմում են բջջաթաղանթի կենսաշերտի հիմքը, իսկ խոլեստերինը թաղանթների թափանցելիության կարգավորիչն է:
[edit] Կարգավորող ֆունկցիա
Օրգանիզմում կան բազմաթիվ լիպիդներ, որոնք մասնակցում են նյութափոխանակությանը`
- Ճարպալույծ վիտամիններ (A, D, E, K)
- հորմոններ (ստերոիդներ, պրոստագլանդիններ և այլն)
- կոֆակտորներ (դոլիխոլ)
- ազդանշանային մոլեկուլներ (դիգլիցերիդներ,IP3-կասկադ)
[edit] Պաշտպանական ֆունկցիա
Ճարպի շերտը պաշտպանում է ներքին օրգանները հարվածներից և այլն:
