Ալերգիա

From Armenian Medical Info

Ալեգիան (հուն. αλλεργία — ռեակցիա օտարի նկատմամբ) ալերգենի ազդեցութամբ նախորոք սենսիբիլիզացված օրգանիզմի իմուն համակարգի գերզգայունությունն է, որն տեղի է ունենում նույն ալերգենի հետ կրկնակի շբումից:

"Ալերգիա" տերմինը մտցրել է մանկաբույժ Կլեմենտ Ֆոն Պիկետոնը 1906 թվականին: Նա նկատել է, որ իր հիվանդներից որոշների մոտ ախտանիշները իհայտ են գալիս արտաքին միջավայրի որոշակի նյութերի` ալերգենների (ինչպիսիք են փոշի, ծաղկափոշի, որոշ սննդամթերքներ) հետ շբումից հետո:

[edit] Դասակարգումը

Ներկայումս օգտագործվում է Ջելլի և Կումբսի դասակարգումը, ըստ որի առանձնացվում են ալերգիայի հինգ տիպեր:

Առաջին երեք տիպերը կապված են հակամարմինների և նրան կոմպլեքսների հետ: Այս տիպի ռեակցիաներին են դասում`

• IgE-միջներդավորված ռեակցիաները
• ցիտոտոքսիկ ռեակցիաները
• իմուն կոմպլեքսների ռեակցիաները:

Չորորդ տիպը միջնորդավորված է լիմֆոիդ բջիջների, հատկապես` T-լիմֆոցիտների կողմից:

Հինգերորդ տիպի ռեակցիաները պայմանավորված են հակամարմինների կողմից բջիջների ռեցեպտորների վրա ազդեցությամբ, որոնք պատասխանատու են բջջի ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաների ակտիվացման կամ ինհիբացման համար:

Գերզգայունության առաջացման բոլոր տիպերը հանդիսանում են օրգանիզմի իմուն պատասխանի ռեալիզացման մեխանիզմի խանգարման հետևանք:

[edit] Ամենատարածված ալերգենները

Ալերգեններ են համարվում ոչ միայն անմիջականորեն գերզգայունություն առաջացնուղ նյությերը, այլև նրանք որոնք ունակ են պոտենցել այլ ալերգենների ազդեցությունը:

Տարբեր մարդիկ կախված իրենց իմուն համակարգի գենետիկական առանձնահատկություններից, ունեն տարբեր խմբերի ալերգենների նկատմամ տարբեր ռեակտիվականություն:

• Այլածին սպիտակուցներ, որոնք պարունակվում են դոնորների արյան և վակցինաների մեջ
• Ծաղկափոշի
• Բորբոսասնկեր
• Դեղորայք`
  • Պենիցիլիններ
  • Սուլֆանիլամիդներ
  • Սալիցիլատներ
  • Տեղային անզգաայացնողներ
• Սննդամթերք`
  • Ընկույզ
  • Ծովային մթերքներ
  • Ձու
  • Կաթ
  • Ցորենազգիներ
  • Ցիտրուսներ
  • Մեղր
• Միջատների թույներ`
  • Մեղվի
  • Մրջյունների
  • Մոծակների
• Կենդանակամ ծագման նյութեր
  • Կենդանիների մորթի և մազեր
  • Խավարասեր
  • Տնային տիզի արտաթորանք
• Այլ
  • Լատեքս
  • Նիկելի միացություններ
  • Քիմիական մաքրող նյութեր (լվածքի փոշի, օճառ և այլն):